Iraultzak kale itsuetan gertatzen dira.

 

Zer dira guarinbak? Ezagutu Venezuelako errealitatea

Venezuelako brigada Víctimas de la Guarimba elkarteko kideekin izan da, beraien testigantza gordinak jasotzen

7. kronika Bolibiatik: mugimendu sozialak ezagutzen

Gobernua eta ministerioak barrutik ezagutzeaz gain, mugimendu sozialen lana ere ezagutzeko aukera izaten ari gara La Pazen. Mugimenduak dira prozesu honen sustengu eta ezinbestekoa zen hauek ere ezagutzea.

Jorge Barronekin bildu gara lehenengo. Bera Videoteca Barbarrojako zuzendaria da eta zine latinoamerikarra zabaltzea dute helburu, betiere ikuspuntu sozial batetik. Jorgek erreferendumean artisten manifestua kudeatu zuen. Egun hauetan Fidel Castroren 90. urtebetetzea ospatzeko egiten ari diren ekintzak antolatzen egon da: zine emanaldiak, kontzertuak, erakusketa… eta bertan izan gara dokumental baten proiekzioan.

Bestetik, hezkuntzaren garrantziaz aritu gara Benecio Quisperekin, bera unibertsitate indigenen bultzatzaileetako bat izan da. Hezkuntzan oraindik konkistak utzitako arrastoak sumatzen dira eta hezkuntzaren deskolonizaziorako beharra azpimarratu digu Quispek. Hezkuntzak deskolonizatzailea, produktiboa eta komunitarioa izan behar du. Momentu honetan hiru unibertsitate indigena daude helburu honekin, baina Quisperen hitzetan oraindik lan handia dago egiteko.

Confederación Sindical Única de Trabajadores Campesinos de Bolivia (CSUTCB) batasun paktuan parte hartu zuten 5 mugimenduetako bat da. Sindikatu honetako Rodolfo Machakak momentu honetan dituzten erronkak adierazi dizkigu. Eredu ekonomiko komunitario baten alde dabiltza lanean, lurrak kudeatzearen subirautza izan nahi dute, beraiek izan daitezen herrialde honetako ekonomiaren oinarrietako bat. Bestalde, jende asko landatik hirira joaten ari dela aipatu digu, eta horri buelta emateko ere lan egin behar dutela azpimarratu du.

Emakumeak ere sektore garrantzitsua izan dira aldaketa prozesu honetan eta horrela adierazi digu Julieta Paredes feminista komunitarioak. Urte luzez ibili da bera borroka feministan, baina 2000. urtean hausnarketa prozesu batean sartu ziren. Konziente ziren Bolibia mailan ezagunak zirela, baina ez zutela  herriarengan inzidentziarik. Horregatik kontzeptuak berdefinitzeko beharra ikusi zuten eta feminismo komunitario kontzeptua sortu zuten. Beraientzako feminismoa edozein emakumek bere eskubideen alde egiten duen borroka da. Komunitatean egin behar da borroka eta denon erantzukizuna da patriarkatuarekin amaitzea.

Santa Cruzen eta Cochabamban bezala, Columna Sur gazte antolakundearekin biltzeko aukera izan dugu oraingo honetan ere. Beraien bileran izan gara eta aurrekoan aipatu genuen bezala egingo duten kongresua  antolatzen dabiltza burubelarri. Azkenean urrira arte atzeratu dute kongresua eta bertan erakundearen barne antolakuntza eta talde motorra aukeratuko dituzte. Oraingo honetan ere Euskal Herriaz hitz egiteko aukera izan dugu. Torturaz, estatu espainiarren errepresio mekanismoez… ere aritu gara solasean.

Gure lana komunikabideetan azaltzeko tarte ere izan dugu. Abya Yala telebistan eta Bartolina Sisa irratian aritu gara Euskal Herriaren egoeraz, internazionalismoaz, aldaketa prozesuaz… hitz egiten.

Gelditu gabe pasa dugu astea, baina prozesua ulertzen jarraitzeko oso baliagarria izan zaigu.

 

Bolibiatik 6. kronika: Gobernua barrutik ezagutzen

Iritsi gara La Pazera eta sartu gara brigadaren azken txanpan. La Pazen daude gobernuko instituzio gehienak eta ministerioak ezagutzen egon gara. Jarraian azalduko dizuegu ikasitakoa.

Ekonomia ministerioa
Maria Nela Prada ekonomia ministesterioko gabinete buruak egin zigun harrera aurrekoan. Berarekin bi ordu luzez aritu ginen solasean. Ekonomian gobernuak dauzkan erronkak azaldu zizkigun ikuspuntu zintzo batetik. Aldaketa nagusiak aipatze aldera, oraingo ekonomia ereduko subjektuak bolibiarrak direla azpimarratu digu.

Eredu ekonomikoa hiru ardatzetan definitu dute; soziala, komunitarioa eta produktiboa. Soziala dela dio, Evo gobernura iritsi arte irabaziak eta baliabideak kanpora joaten zirelako eta orain Bolibian geratzen dira, bono sozialetan, pentsioetan… Onartu zuen ekonomia komunitario batera iristeko oraindik asko falta dela, baina azpimarratu zuen dagoeneko eredu horren balore batzuk bere egin dituztela, elkartasuna esaterako. Ekonomia produktiboari dagokionez, Bolibia betidanik lehengaien esportatzailea izan da, balio erantsirik gabe. Orain ordea, horrekin hautsi eta matrize produktiboa dibertsifikatu nahi dute.
 

Osasun ministerioa

Ariana Campero ministroa bera izan zen osasun arloan gobernu honek aurrera eramaten dituen politikak azaldu zizkiguna. Camperok aitortu zuen oraindik ere lan handia dagoela egiteko osasungintzan, baina orain arte martxan jarritako zenbait programa arrakastatsu kontatu zizkigun. “Mi salud” programa da horietariko bat. Herritar guztiek lehen mailako atentzioa izateko lanean ari dira, eta bereziki etxez etxeko atentzioa ematen da programa honen bidez.

Juana Azurduy bonoaz ere aritu ginen. Bono hau haurdun dauden emakumeek jasotzen dute haurdinaldian zehar egiten dituzten kontroletan, haurrak 2 urte betetzen dituen arte. 7 urte dira dagoeneko programa martxan jarri zela eta emaitza oso onak eman ditu. Besteak beste, jaioberrien heriotza tasa gutxitzea lortu dute.

Mediku kubatarren elkartasun zerbitzuak Bolivian duen garrantzia azpimarratu zuen Camperok. Zerbitzu honek hamar urte bete ditu aurten eta besteak beste, honi esker 172.000 bolibiarrek ikusmena berreskuratu dute

Herritarren ahalduntzea (fortalecimiento ciudadano)

Presidenteordetzaren barruan dagoen sekzio bat da herritarren ahaduntzearena eta bertako zuzendari Juan Carlos Pintorekin egoteko aukera izan genuen. Luze aritu ginen aldaketa prozesuaz, biltzar konstituziogileaz… baina zenbat elementu azpimarratzen saiatu zen. Batetik, lidergotza berriak sortzearen garrantzia aipatu zuen. Bide beretik, oinarri sozialean formakuntza politikoa bultzatzearen beharra nabarmendu zuen. Pintoren ustez, herritarrek kontzientzia politikoa izan behar dute, aldaketa prozesuaren oinarri baitira azken finean. Eta zentzu honetan, mugimendu sozialak onuradunak izatetik protagonista izatera pasa behar dira.

Autonomia ministerioa

Rafael Arancibia, Javier Rocha eta Yuri Horacio Pazek hartu gintuzten ministerio honetan. Lau autonomia mota daudela esan ziguten; udal autonomia, eskualdekoa, departamendukoa eta indigena. Indigenek betidanik aldarrikatu dute autonomia, baina azaldu ziguten gerora Bolibiako eskuinak eta oligarkiak aldarrikapena “lapurtu” eta bere egin zutela, Evo Morales gobernura iristean, hain justu.

Mugimendu sozialekin koordinazioa

Evo gobernura iritsi zenean sortu zen lehen ministeriordetza izan zen. Mugimendu sozialen artikulatzea eta gobernuarekin harreman zuzena izatea bilatzen du. Marcelo Oliva zuzendariarekin izan ginen eta horrelak ministeriordetza bat egotearen garrantzia azpimarratu zuen. Izan ere, Olivaren iritziz mugimendu sozialak dira benetan aldaketa prozesu honen protagonista. Hauek gobernuak aurrera eramaten dituen politiketan inziditzeko tresnak behar dituzte eta ministeriordetza horietako bat da.

Norma Morroniren mezua

Norma Morroniren mezua, 1994an Filtroko sarraskian hil zuten bere semearen (Fernando Morroni) balizko hiltzaileari buruzko aztarna berria delata ikertzeko eskatuaz


Mensaje de Norma Morroni pidiendo que se investigue sobre pista del posible asesino de su hijo (Fernando Morroni) en la represión del FIltro 1994

Bolibiako brigadaren 5. kornika: RAFA PUENTE eta JUANITA ANCIETA

Cochabambako azken egunei zukua atera nahian Rafa Puente eta Juanita Ancietarekin bildu gara. Rafa Puente aldaketaren aldeko militantea da eta ibilbide luzea izan du Bolibiako aldaketa prozesuan eta baita gobernuan ere, nahiz eta azken urteetan gobernuarekiko ikuspuntu kritikoa azaldu duen. Bere etxean hartu gintuen eta ordu luzez aritu ginen azken hamar urteez berriketan. Puenteren iritziz Evoren lehenengo agintaldia Bolibiak izan duen onena da, baina uste du ordutik egin diren politikek hainbat hutsune dituztela. Onartzen du Evoren gobernuak indigenen errekonozimendua ekarri duela eta honek ez duela atzera bueltarik. Honetaz gain, ekonomian izan den gorakada eta pobreziaren jaitsiera nabarmena azpimarratu zituen. Irakurri osorik

Bolibiako brigada KUSKA emakume artisauen elkarteko Maria René Camachorekin

Orriak

Subscribe to Askapena RSS